હોળી, રંગોનો તહેવાર, ભારતના સૌથી પ્રિય તહેવારોમાંનો એક છે. આ તહેવાર માત્ર રંગોનો મહોત્સવ નથી, પરંતુ તે બધાને એકસાથે લાવે છે અને પરિવાર અને મિત્રો સાથે સમય વિતાવવાનો એક મહત્વપૂર્ણ અવસર છે.
હોળી: એક પરંપરાગત તહેવાર
હોળી ફાગણ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે, હોળીનો તહેવાર 14 માર્ચે ઉજવવામાં આવશે, જ્યારે હોલિકા દહન 13 માર્ચે થશે. હોલિકા દહન ભદ્રા કાળ પછી કરવામાં આવે છે, જે શુભ મુહૂર્ત માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
હોળીનું મહત્વ
હોળી માત્ર એક તહેવાર નથી, પરંતુ તે ભગવાન વિષ્ણુના ભક્ત પ્રહલાદની કથા સાથે જોડાયેલી છે. હોળીની માન્યતા પાછળ સૌથી પ્રચલિત કથા છે પ્રહ્લાદ અને હિરણ્યકશિપુની.
કહેવામાં આવે છે કે એક સમયે શક્તિશાળી રાક્ષસ રાજા હિરણ્યકશિપુ હતા કે જેઓ પોતાને ઇશ્વર માનતા હતા અને ઇચ્છતા હતા કે લોકોની તેમની પૂજા કરે.
પરંતુ તેમના જ દીકરા પ્રહ્લાદે તેમને ભગવાન માનવાની ના પાડી દીધી હતી અને તેઓ ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવા લાગ્યા હતા.
ઘણી વખત સમજાવ્યા બાદ પણ જ્યારે પ્રહ્લાદ ન સમજ્યા તો હિરણ્યકશિપુએ પ્રહ્લાદને મારી નાખવાની એક યુક્તિ વિચારી.
તેમણે પોતાનાં બહેન હોલિકાને કહ્યું કે તેઓ પ્રહ્લાદને ખોળામાં બેસાડીને આગમાં પ્રવેશ કરી લે, કેમ કે હોલિકાને વરદાન પ્રાપ્ત હતું કે આગ તેમને સળગાવી શકશે નહીં.
કહેવામાં આવે છે કે પ્રહ્લાદને તેમની અસીમ ભક્તિનું ફળ મળ્યું અને હોલિકાએ પોતાની કુટિલતાની કિંમત ચૂકવવી પડી.
તેનો મતલબ છે આગમાં હોલિકા સળગી ગયાં, અને પ્રહ્લાદ બચી ગયા.
પરંપરાગત નિયમો
હોળિકા દહનની પૂજા વિધિ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ પૂજા પૂર્વ અથવા ઉત્તર દિશા તરફ મુખ કરીને કરવામાં આવે છે. હોળિકાને ગાયના છાણાથી બનેલી માળા અર્પણ કરવામાં આવે છે અને તેમની આસપાસ કાચો દોરો લપેટીને પરિક્રમા કરવામાં આવે છે.
હોળી માત્ર રંગોનો તહેવાર નથી, પરંતુ તે એકતા, પ્રેમ અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોનું પ્રતિક છે. આ તહેવાર પરિવાર અને મિત્રો સાથે સમય વિતાવવાનો એક મહત્વપૂર્ણ અવસર છે અને તે આપણને આપણી પરંપરાઓ સાથે જોડે છે.